نمايشگاه كتاب امسال از ديدگاه‌هاي مختلفي مورد ارزيابي و نقد قرار  گرفته است. در اين نوشته هم به ابعاد ديگري از مشكلات مربوط به نمايشگاه كتاب توجه مي‌شود.

1- نمايشگاه كتاب امسال در مصلاي تهران به لحاظ حجم كوچك شده نمايشگاه كتابي است كه قبلاً در محل دائمي نمايشگاه‌هاي بين المللي با وسعت بسيار زيادي برگزار مي‌شد. هدف از كوچك كردن نمايشگاه كتاب چيست؟ آن سالن‌هاي پرتعداد و بزرگ كه ناشران عمومي را در خود جاي مي‌داد، حالا در شبستان مصلي خلاصه شده است. در نتيجه غرفه‌هاي بزرگ هم جاي خود را به غرفه‌هاي كوچك و تنگ داده است و ناشران به خصوص ناشران مهم موظف هستند در راهروهاي فرعي و در غرفه‌هايي فرعي‌تر روزهاي نمايشگاه را سپري كنند.

2- ناشران موظف هستند كتاب‌هايي را در غرفه‌هاي خود عرضه كنند كه پس از سال 84 منتشر شده‌اند. اما اين اقدام چه پيامدهايي را در پي خواهد داشت؟ در شرايطي كه صدور مجوز چاپ كتاب اتفاقاً از همين سال كند و به تدريج كندتر شد و صداي اعتراض نويسندگان، مترجمان و ناشران را بيش از گذشته بلند كرد. چرا وزارت ارشاد اصرار دارد كتاب‌هاي چاپ شده قبل از سال 84 نمي‌توانند در غرفه كوچك ناشران در نمايشگاه كتاب عرضه شوند؟ آيا دليل آن صرفه‌جويي در فضاي نمايشگاه است، چون مكان‌آن نيز كوچك شده است؟

واقعيت اين است كه با توجه به پايين بودن تعداد فروش كتاب از يك‌سو و كند بودن روند فروش كتاب‌هاي چاپ شده طي چند سال، ايجاد چنين محدوديتي در مهم‌ترين بازار فروش كتاب يعني نمايشگاه بين‌المللي كتاب منطقي و پذيرفتني نيست. آيا اين محدوديت در كنار ساير اقدامات و سياست‌هاي كنترلي و محدودكننده، اقتصاد در حال افول نشر را به لبه پرتگاه نزديك و نزديك‌تر نخواهد كرد؟

3- كوچك‌شدگي نمايشگاه كتاب، گريبان ناشران كوچك را رها نكرده است. اين كوچك‌شدگي ناشران كوچك را كوچك‌تر كرده، به همان نسبت كه ناشران بزرگ كوچك شده‌اند. بنابراين ناشران كوچك در همان وضع نوزايي و نارس به سر خواهند برد. ناشران كوچك كه زير 40 عنوان كتاب منتشر كرده‌اند و از نظر وزارت ارشاد تعداد پاييني به شمار مي‌رود و البته اين خود ناشي از سياست كند شدن صدور مجوز كتاب است، به عنوان ناشران همكار و در مجموعه‌هاي دو، سه و چهار در يك غرفه و در زير سقف كوتاه شبستان در كنار هم چپيده‌اند و كتاب‌هاي خود را روي ميز غرفه‌هاي كم‌عرض، عرضه مي‌كنند. بنابراين به غير از فشار اقتصادي و هزينه‌هاي بالاي چاپ كتاب و كند بودن روند صدور مجوز، عدم امكان معرفي و تبليغات مناسب در اين نمايشگاه براي كوچك‌شده‌ها و كوچك‌مانده‌ها از ديگر ويژگي‌هاي نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران است.